संदिप लुइटेल/काठमाडौं । काठमाडौंको कमलपोखरीस्थित किष्ट सेकेण्डरी स्कुल पछिल्लो समय गुणस्तरीय शिक्षा, अनुशासित वातावरण र उत्कृष्ट शैक्षिक नतिजाका कारण देशकै प्रतिष्ठित शिक्षण संस्थामध्ये एकका रूपमा परिचित बनेको छ। विज्ञान तथा व्यवस्थापन शिक्षामा विशेष पहिचान बनाएको यस संस्थाले तीन दशकभन्दा लामो शैक्षिक यात्रामा हजारौं विद्यार्थीको भविष्य निर्माण गर्दै आफ्नो अलग्गै छाप छोड्न सफल भएको हो।
नेपालका धेरै विद्यार्थी र अभिभावकका लागि किष्ट केवल एउटा विद्यालय नभई भविष्य निर्माण गर्ने भरोसायोग्य शैक्षिक गन्तव्य बनेको छ। विशेषगरी कक्षा ११ र १२ अध्ययनका लागि उपयुक्त वातावरण, दक्ष शिक्षक र आधुनिक पूर्वाधार खोजिरहेका विद्यार्थीहरूको पहिलो रोजाइमा किष्ट पर्न थालेको छ। कमलपोखरीको शान्त र व्यवस्थित वातावरणमा अवस्थित यस विद्यालयको आफ्नै अत्याधुनिक तथा सुरक्षित भौतिक संरचना रहेको छ। काठमाडौंजस्तो व्यस्त सहरको केन्द्रमा भए पनि विद्यालय परिसरमा प्रवेश गरेपछि अध्ययनका लागि आवश्यक शान्त वातावरणको अनुभूति हुने विद्यार्थीहरू बताउँछन्। हरियाली, खुला स्थान र सकारात्मक वातावरणले सिकाइ प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाएको विद्यालय प्रशासनको भनाइ छ। किष्टले शिक्षालाई केवल पाठ्यपुस्तक र परीक्षामा सीमित नराखी विद्यार्थीको समग्र व्यक्तित्व विकाससँग जोडेको छ। यहाँ अध्ययनरत विद्यार्थीहरूलाई सैद्धान्तिक ज्ञानसँगै व्यवहारिक सीप, नेतृत्व क्षमता, अनुशासन र आत्मविश्वास विकासमा विशेष जोड दिइन्छ। यही कारणले किष्टका विद्यार्थीहरूले राष्ट्रियस्तरका विभिन्न परीक्षामा निरन्तर उत्कृष्ट नतिजा हासिल गर्दै आएका छन्।
विद्यालयको सफलता पछाडि अनुभवी, समर्पित र दक्ष शिक्षकहरूको महत्वपूर्ण भूमिका रहेको बताइन्छ। विषयगत ज्ञानमा अब्बल शिक्षकहरूले विद्यार्थीमैत्री शिक्षण शैली अपनाउँदै सिकाइलाई सहज र रोचक बनाउने गरेका छन्। शिक्षक र विद्यार्थीबीचको आत्मीय सम्बन्धले गर्दा विद्यार्थीले आफ्ना जिज्ञासा खुलेर राख्न सक्ने वातावरण बनेको छ।
किष्टले आधुनिक शिक्षण प्रणालीलाई आत्मसात् गर्दै प्रविधिमैत्री अध्ययन वातावरण निर्माण गरेको छ। विद्यालयमा आधुनिक ई–लाइब्रेरीसहितको समृद्ध पुस्तकालय रहेको छ, जहाँ विद्यार्थीले अध्ययन र अनुसन्धानका लागि आवश्यक स्रोत सामग्री सहज रूपमा पाउने गरेका छन्। त्यसैगरी विज्ञान तथा व्यवस्थापन अध्ययनका लागि आवश्यक प्रयोगात्मक अभ्यासलाई प्राथमिकतामा राख्दै विद्यालयले अत्याधुनिक प्रयोगशालाको व्यवस्था गरेको छ। विद्यालय प्रशासनका अनुसार प्रयोगात्मक शिक्षामार्फत विद्यार्थीलाई केवल सैद्धान्तिक ज्ञान नभई व्यवहारिक दक्षता पनि प्रदान गर्ने लक्ष्य राखिएको छ।
डिजिटल युगको आवश्यकता अनुरूप विद्यालयले सूचना प्रविधिको प्रयोगलाई पनि विशेष महत्व दिएको छ। प्रविधिमा आधारित सिकाइ प्रणाली, प्रस्तुतीकरण, परियोजना कार्य तथा अनुसन्धानमुखी अध्ययनले विद्यार्थीलाई अन्तर्राष्ट्रियस्तरको प्रतिस्पर्धाका लागि तयार बनाउने प्रयास गरिएको छ। किष्टले विद्यार्थीको मानसिक र भावनात्मक विकासलाई पनि उत्तिकै महत्व दिएको छ। विद्यार्थीलाई जीवनोपयोगी सीप, करिअर मार्गदर्शन तथा व्यक्तिगत वृत्ति विकासका लागि नियमित परामर्श कार्यक्रम सञ्चालन गरिन्छ। विद्यालयले विद्यार्थीलाई केवल राम्रो अंक ल्याउने होइन, जीवनमा सही निर्णय लिन सक्ने सक्षम नागरिक बनाउने उद्देश्य राखेको जनाएको छ। टाढाबाट अध्ययनका लागि आउने विद्यार्थीहरूको सुविधालाई ध्यानमा राख्दै विद्यालयले छात्र र छात्राका लागि छुट्टाछुट्टै व्यवस्थित छात्रवासको व्यवस्था गरेको छ। सुरक्षित, अनुशासित र घरजस्तै वातावरण भएको छात्रवासले बाहिरी जिल्लाबाट आउने विद्यार्थीलाई सहज बनाएको छ। विद्यालयको आफ्नै यातायात सुविधा पनि व्यवस्थित रहेको छ। काठमाडौं उपत्यकाका विभिन्न स्थानमा बस सेवा उपलब्ध गराइएकाले विद्यार्थीलाई दैनिक आवतजावतमा सहजता भएको छ। साथै विद्यार्थीमैत्री क्याफेटेरियाले स्वस्थ र स्वच्छ खानाको सुविधा उपलब्ध गराउँदै आएको छ।  किष्टले अतिरिक्त क्रियाकलापलाई शिक्षाको महत्वपूर्ण अंग मानेको छ। खेलकुद, सांस्कृतिक कार्यक्रम, विज्ञान प्रदर्शनी, वादविवाद प्रतियोगिता, नेतृत्व विकास कार्यक्रम तथा सामाजिक गतिविधिमार्फत विद्यार्थीलाई बहुआयामिक रूपमा सक्षम बनाउने प्रयास गरिन्छ।  विद्यालयमा इन्डोर तथा आउटडोर दुवै प्रकारका गतिविधिका लागि पर्याप्त स्थान र आवश्यक पूर्वाधार रहेको छ। खेलकुद तथा सिर्जनात्मक गतिविधिमा सहभागी हुँदा विद्यार्थीको आत्मविश्वास, सहकार्य क्षमता र मानसिक सन्तुलन विकास हुने विश्वास विद्यालयले लिएको छ।  विद्यार्थी र अभिभावकका अनुसार किष्टको सबैभन्दा बलियो पक्ष भनेको यहाँको शैक्षिक अनुशासन र सकारात्मक वातावरण हो। नियमित मूल्यांकन, शिक्षक–अभिभावक समन्वय तथा विद्यार्थीको व्यक्तिगत प्रगतिप्रति विद्यालयले देखाउने चासोले अभिभावकको विश्वास थप मजबुत बनेको छ।
विगत तीन दशकमा किष्टले केवल शैक्षिक संस्था मात्र नभई उत्कृष्ट नागरिक उत्पादन गर्ने केन्द्रका रूपमा आफूलाई स्थापित गरेको शिक्षा क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन्। आधुनिक शिक्षा, नैतिक मूल्य, व्यवहारिक सीप र विद्यार्थीको व्यक्तिगत रूपान्तरणलाई केन्द्रमा राख्दै अघि बढिरहेको किष्ट सेकेण्डरी स्कुल आज नेपालको उत्कृष्ट शैक्षिक गन्तव्यका रूपमा परिचित बनेको छ।